آیین نامه اجرایی انتخاب کتاب سال مسجد
بسم الله الرحمن الرحیم
مقدمه :
مسجد به عنوان یک نهاد مذهبی واسلامی جایگاه ارزنده ای درمیان مسلمانان دارد. ازگذشته های دور، مسجد درجامعه اسلامی همواره درپیشانی خط مقدم برنامه های فرهنگی ، اجتماعی ،سیاسی و...قرار داشته است ، وکلیه امورجامعه اسلامی نطفه خود را در مسجد بسته است.
اینک که بیش از1400 سال ازتاریخ پربرکت اسلام می گذرد، مسجد همچنان به عنوان نخستین خانه امن مومنان ، نخستین سنگر مستحکم دربرابر هجمه های دشمنان نیز به حساب می آید. توجه به مسجد، وبیان فضایل ورود، عبادت ، ...و حتی خروج ازمسجد از مسائلی است که بایستی به مردم وبه خصوص به قشر جوان جامعه یادآوری شود.
اینک کتاب ها ومنابعی که درباره مسجد نوشته می شوند ، هرچند به تعداد کم نیست ، اما به غایت کافی نیز به نظر نمی رسد. ازجمله دلایلی که به نگارش درحوزه مسجد لطمه زده است،
عدم اطلاع رسانی مناسب وعدم خرید کتاب های این حوزه توسط مردم ونهادها می باشد . پس لازم است با ایجاد محفلی برای معرفی آثار فوق الذکر سبب رونق این منابع درجامعه گردید.
اهداف :
اهداف کلی برگزاری مراسم انتخاب کتاب سال مسجد به قرار ذیل است :
1 ) مطرح ساختن جایگاه ویژه مسجد واهمیت منابع نوشتاری درحوزه مسجد
2 ) ارج نهادن به افرادی که در این حوزه قلم فرسایی می کنند
3 ) گردآوری منابع موجود وایجاد پایگاه اطلاع رسانی آثار این حوزه
4 ) ایجاد انگیزه درمیان نویسندگان و ناشران برای چاپ آثار این حوزه
5 ) ایجاد زمینه مساعد برای معرفی و فروش آثار این حوزه
6 ) بهینه کردن زمینه برای نوشتن آثاری با ارزش های علمی بیشتر
بخش های مسابقه
1) بخش اصلی
در این بخش آ ثار برتر نویسندگان درحوزه مسجد و در دو زمینه تالیف وترجمه که در فراخوان شرکت نموده اند ، انتخاب ومعرفی می شوند .
در صورتی که بتوانیم این امر را بین المللی کنیم ، می توانیم از ظرفیت کتاب های غیر فارسی نیز درمسابقه استفاده نماییم .
2) بخش جنبی
در این بخش ، به فراخور موقعیت نمایشگاه کتاب ، نمایشگاه توانمندی های کانون ها ، نمایشگاه نشریات تجربی ، آثار غیر نوشتاری از جمله CD، وغیره برگزار خواهد گردید.
شرایط شرکت در فراخوان
1) همه افراد جامعه که در زمینه مسجد ، کتابی را تالیف یا ترجمه کرده اند ، می توانند درفراخوان شرکت نمایند .
2) اثر منتشر شده باید دارای مشخصات عمومی کتاب و مجوز وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی باشد.
3) محدودیتی برای ارسال تعداد عناوین توسط هر فرد وجود ندارد.
4) از تاریخ انتشار کتاب بیش از 2 سال نگذشته باشد.
5) آثار برگزیده های پیشین درفراخوان شرکت داده نمی شود .
6) تکمیل وارسال فرم درخواست شرکت درفراخوان ، به همراه دو نسخه از کتاب .
7) مترجمین ضمن ارسال دوجلد ازاثر منتشر شده ، باید متن اصلی اثررا نیزارسال نمایند.
تبصره 1 : کلیه مدارک مورد نیاز باید درمهلت مقرر درفراخوان به دبیرخانه کتاب سال مسجد ارسال گردد .
تبصره 2 : آثار دریافت شده مسترد نخواهد شد ( متن اصلی اثر ترجمه شده ازاین قاعده مستثنی است )
تبصره 3 : به آثار برگزیده ای که توسط بیش از یک نفر تالیف یا ترجمه شده اند ، صرفا یک جایزه تعلق خواهد گرفت .
زمان بندی و مراحل اجرای مسابقه
عملیات اجرایی دبیرخانه طی 8 ماه به شرح زیر تعیین و تفکیک و از حیث زمان مقطع بندی می گردد :
ردیف مراحل مدت زمان انجام
1 فراخوان دو ماه ازهفته کتاب تاپایان دی ماه
2 جمع آوری آثار چهار ماه اول بهمن تاپایان اردیبهشت
3 ارزیابی دوماه اول خرداد تاپایان تیرماه
4 مقدمات برگزاری مراسم اختتامیه یک ماه اول مرداد تاهفته جهانی مسجد
1) فراخوان :
فراخوان مسابقه به شیوه های زیر انجام می گیرد :
الف) درج آگهی در روز نامه های کثیر الانتشار ( ضمیمه شماره 1 )
ب ) نصب تراکت وانجام تبلیغات توسط کانون ها وکتابخانه های مساجد
ج ) تهیه وپخش تیزرهای تبلیغاتی از رادیو و تلویزیون
د ) مکاتبه با موسسات انتشاراتی و نویسندگان معتبر و اعلام موضوع فراخوان
حد اکثر مدت تبلیغات دو ماه می باشد .
2) جمع آوری آثار
پس از دریافت آثار نسبت به کنترل مدارک اقدام می گردد . دراین مرحله پس از بررسی اولیه آثار واصله ، بر اساس شرایط و معیارهای اعلام شده کتاب های فاقد مشخصات اعلام شده ازگردونه رقابت حذف می شوند . بدیهی است کلیه آثار بایستی دارای شرایط عمومی مندرج در اطلاعیه منتشره باشند ، علیهذا در هر مرحله از ارزشیابی که مشخص شود داوطلب فاقد یکی از شرایط اعلام شده بوده است در مسابقه مان لم یکن تلقی می گردد .
درنهایت نسبت به کدگذاری و ثبت مشخصات آثار واجد شرایط در لیست ها و جداول مربوطه ( ضمیمه شماره 2 ) مبادرت می گردد ، وسپس به طبقه بندی و تفکیک کتابها بر اساس موضوع اقدام می شود ، سرانجام کتابها برای داوری آماده می گردند .
مجموعه عملیات اجرایی این مرحله طی 4 ماه انجام می گیرد .
3 ) ارزیابی و انتخاب آثار برتر
ارزیابی مهمترین بخش عملیات اجرایی دبیرخانه است. قضاوت صحیح ، عالمانه ومبتنی بر شاخص های مذهبی وعلمی ، ضمن لحاظ نمودن عدالت به ترغیب وتشویق نویسندگان حوزه مسجد پرداخت .
به طورکلی مراحل ارزیابی کتابها به قرارذیل است :
الف ) تدوین فرم های ارزشیابی ( ضمیمه شماره 3 )
فرم ارزیابی توسط گروه کارشناسی تهیه می گردد و همه ساله مورد بازبینی و در صورت نیاز مورد اصلاح قرارمی گیرد .
در این فرم شاخص های فنی موثر در تنظیم و نگارش کتاب ها در ابعاد محتوایی ،
روش شناختی ، ویرایشی و رعایت اصول و فنون تالیف وترجمه مشخص گردیده است .
برای هرشاخص ، دامنه امتیاز در نظر گرفته شده و داوران موظفند درچارچوب تعیین شده برای هر اثر امتیاز لازم را لحاظ نمایند . حد اکثر امتیاز فرم ارزشیابی در زمینه تالیف و ترجمه 100 می باشد.
ب ) تشگیل گروه کارشناسی
دبیرخانه موظف است با توجه به تعداد آثار واصله ، گروه کارشناسی را با لفراد مشخص تشکیل دهد . تعداد افراد بر اساس برنامه سالانه دبیر خانه و با نظر کمیته علمی تعیین می گردد.
ج ) انتخاب داوران
باتوجه به حساسیت موضوع ، دقت در انجام ارزیابی وداوری ضرورت می یابد .
بر این اساس با توجه به محتوا وموضوع کتاب از اساتید شاخص علمی ومذهبی جهت داوری آثار واصله دعوت به عمل می آید . لازم است داوران از نحوه انتخاب آثار ، تعداد برگزیدگان ، شیوه بازبینی ، زمان بندی داوری ، میزان ونجوه پرداخت حق الزحمه و... مطلع گردند .
د ) ارزیابی اولیه
به عنوان اولین مرحله دبیرخانه باهمکاری کمیته علمی ، نسبت به بررسی اولیه آثار واصله بر اساس شرایط اعلام شده وحذف کتابهای ضعیف و فاقد شرایط اقدام می نمایند .
ه ) ارزیابی توسط اساتید ( مرحله دوم )
دراین مرحله لازم است فرم های ارزیابی به همراه کتاب های مربوطه دراختیار ارزیاب ها قرار گیرد . ضمنا به منظور رعایت نظم ودقت ، ضرورت دارد هنگام تحویل آثار ، فرم تحویل ( رسید) در دونسخه ارائه وامضاء ارزیاب اخذ گردد . یک نسخه از فرم تحویل آثار به عنوان سابقه نزد دبیرخانه باقی می ماند ونسخه دوم به داور تحویل
می گردد .( ضمیمه شماره 4 )
جهت جمع آوری به موقع آثار ، داوران موظفند درموعد موقرر ( حدود سه هفته پس از زمان تحویل ) کتاب را ارزیابی نموده و پس از تکمیل فرم ارزشیابی مربوطه به دبیرخانه عودت دهند .
پس از اتمام ارزیابی وتسویه حساب مالی ، تقدیرنامه ای به امضای دبیر کتاب سال مسجد تهیه وبه نشانه سپاس وقدردانی از ارزیاب ها به ایشان تحویل می گردد ( ضمیمه شماره 5 )
و ) ارزیابی نهایی وانتخاب آثار برتر
دراین مرحله پس از جمع آوری وتفکیک فرم های ارزشیابی ، کمیته علمی به جمع بندی نتایج ارزیابی ها می پردازد ، وبراساس آراء داوران مبادرت به انتخاب آثار برتر می نماید .ضمنا درمواردی که اثری نیاز به بررسی مجدد داشته باشد ، باید جهت اظهارنظر داوران دیگر ارسال شود . درهرحال ، معیار اصلی در انتخاب آثار برتر ، امتیازات داده شده توسط داوران می باشد .
4 ) مراسم اختتامیه
الف) مقدمات برگزاری مراسم معرفی آثاربرتر
دبیرخانه برگزاری انتخاب کتاب سال مسجد باید قبل از برگزاری مراسم معرفی آثاربرتر ، مقدمات لازم را به شرخ ذیل فراهم وعملیات زیر را به اجرا درآورد :
1. تهیه ویژه نامه اطلاعات کلی درخصوص روند برگذاری مراسم انتخاب کتاب سال مسجد ومعرفی آثار برگزیده . (ضمیمه شماره 6 )
2. تهیه پوستر تبلیغاتی جهت آگاهی عموم ( ضمیمه شماره 7 )
3. تهیه تیزر تبلیغاتی ( درصورت لزوم )
4. تهیه لوح یادبود به تعداد برگزیدگان واخذ امضاء مربوطه ( ضمیمه شماره 8 )
5. تهیه کارت دعوت ( ضمیمه شماره 10 )
6. تهیه جوایز
7. تهیه وتنظیم ریز برنامه مراسم اهداء جوایز
8. تنظیم گزارش نحوه برگزاری فراخوان جهت قرائت توسط یکی از اعضای دبیرخانه
9. تنظیم بیانیه هیات داوران
10.مشخص نمودن محل برگزاری مراسم وعقد قرار داد با مسئولین مربوطه
11. نظارت بر اجرای دکوراسیون محل اجرای مراسم
12. تماس کتبی وتلفنی با برگزیدگان جهت شرکت در جلسه معارفه ( سه روز قبل از مراسم اهداء جدایز) به منظور :
الف ) شناسایی برگزیدگان
ب ) ارائه توضیحات درخصوص نحوه انجام مراسم
ج ) اعلام رتبه برگزیدگان
د ) تذکر درجهت دعوت از اساتید راهنما و مشاور
ه ) تذکر درخصوص حضور به موقع درجلسه ومحل استقرار
13. دعوت از مقامات مسئول کشوری جهت شرکت درمراسم
14. دعوت از قاری ، مجری وسخنران جلسه
15. تماس بارسانه های جمعی جهت تهیه گزارش ازمراسم اهداء جوایز
ب ) مراسم معرفی و اهداء جوایز برگزید گان
این مراسم باحضور وزیر فرهنگ وارشاد اسلامی ، معاونین ایشان ، شخصیت های علمی ، مذهبی وفرهنگی کشور برگزارمی شود .
در این مراسم علاوه برسخنرانی مشاور وزیر ودبیر ستادعالی یا وزیر فرهنگ وارشاد اسلامی به تناسب از شخصیت های برجسته فرهنگی – مذهبی برای سخنرانی یا توزیع جوایز دعوت به عمل می آید .
پس از سخنرانی ، بیانیه هیات داوران قرائت گردیده وسپس به صاحبان آثار برگزیده جوایز مورد نظر به همراه لوح تقدیر اهدا می گردد .
ضوابط انتخاب آثاربرتر
درسال اول به دلیل احتمال غلت منابع درحوزه مسجد ، موضوبندی صورت نمی گیرد و از میان کلیه کتابها ی واصله 14 اثر به عنوان آثار برتر شناسایی وتقدیرخواهندشد .
روش ، ضوابط وشرایط انتخاب آثار برتر یکی از مهمترین نکاتی است که ذیلا به تشریح آن می پردازیم :
الف ) تعداد آثارلازم برای تقدیر
درصورتی که تعداد آثار کمتر از حد نصاب تعیین شده باشد تعداد منتخبین نیز به همین نسبت کاهش خواهد یافت .
ب ) حداقل امتیاز لازم برای انتخاب یک اثر
برای انتخاب یک اثر ، کسب حد اقل 75 % امتیاز نهایی لازم است .
شیوه های تشویق
با عنایت به امکانات و مقدورات وبا تصویب شورای سیاستگذاری به تناسب ، از روش های زیر جهت تشویق برگزیدگان استفاده خواهد گردید :
1 . اهداء لوح تقدیر
2 . اهداء سکه بهار آزادی
3 . اهداء بن کتاب
4 . بلیط سفر( حج ، سوریه ، مشهد)
ضمنا یک سوم از تیراژ کتاب های مورد تقدیر توسط دبیر خانه کتاب سال برای توزیع درکتابخانه های مسجد خریداری خواهد گردید .
چگونگی توزیع جوایز
• در صورت احراز شرایط حد نصاب لازم ، با توجه به تعداد آثار رسیده درحو زه های مختلف موضوعی تقسیم می شوند ، سپس در هرحوزه رتبه های اول تا سوم برگزیده خواهند شد. لیکن نظر به اینکه ممکن است تعداد آثار پایین باشد یا درحوزه های مختلف به اندازه کافی اثر وجونداشته باشد ، به فراخور موقعیت ، مثلا 10 اثر انتخاب خواهد گردید .
• به اثر رتبه اول درهرگروه (یا سه نفر برتر در کل ) 3 سکه ، به اثر رتبه دوم ( یا آثار چهارم تا ششم در کل ) 2 سکه وبه اثر رتبه سوم ( یا رتبه های هفتم تا دهم درکل)1 سکه کامل بهار آزادی تعلق خواهد گرفت .
• درصورتی که دو اثر یا بیشتر حائز یک رتبه مشترک گردند ، دراین صورت جایزه تقسیم نخواهد شد ، بلکه به هریک از آثار ، جایزه ویژه آن رتبه تعلق خواهد گرفت .
• علاوه بر جوایز اهدایی به صاحبان رتبه های برتر ، لوح یاد بود جشنواره کتاب سال مسجد نیز به ایشان اهدا خواهد شد . این لوح را وزیر فرهنگ وارشاد اسلامی ، مشاور وزیر ودبیر ستاد عالی مساجد ودبیر کتاب سال امضاء خواهند کرد .
• غیر از صاحبان رتبه های برتر ، دبیر خانه کتاب سال مسجد از چند اثر دیگرنیز به تشخیص کمیته علمی تقدیر می نماید . تعداد آثار قابل تقدیر براساس تشخیص کمیته علمی تعیین خواهد گردید .
به آثار تقدیری نیز لوح تقدیر وسکه (ربع ) بهار آزادی اهدا خواهد کرد .
ضوابت پرداخت حق الزحمه ارزیابی
حق الزحمه ارزیابان براساس 4 شاخص ذیل تعیین می گردد :
• قطع وحجم ( تعداد صفحات ) کتاب
• نوع کتاب ( تالیف وترجمه )
• مدرک تحصیلی دانشگاهی وحوزوی ارزیاب
• تسریع در ارزیابی
الف ) قطع وحجم ( تعداد صفحات ) کتاب
باتوجه به قطع کتاب ( جیبی ، رقعی ، وزیری ، رحلی ، به عنوان رقم پایه برای هر صفحه مبلغی به شرح مندرج در جدول زیر به عنوان حق داوری منظور می گردد .
قطع کتاب مبلغ پایه (به ریال)
جیبی 100
رقعی 250
وزیری 400
رحلی 500
• مبلغ مذکور در تعداد صفحات ضرب و رقم پایه به دست می آید .
ب ) نوع کتاب
برای هر کتاب دو ارزش ترجمه یا تالیف منظور شده است که به شرح جدول زیر برای هریک از ارزش ها ضریبی منظور خواهد گردید .
نوع کتاب ضریب
ترجمه 20 /.
تالیف 15 /.
ج ) مدرک دانشگاهی وحوزوی ارزیاب
برای این معیار 4 مرتبه در نظر گرفته شده است وبرای هر مرتبه ضریب ویژه ای به شرح جدول زیر منظور می گردد :
مدرک تحصیلی ضریب
دکترا 40 /.
فوق لیسانس 25/.
لیسانس 15/.
زیر لیسانس 5 ./.
د ) تسریع در ارزیابی
طبق بند (( ه)) از ماده (( 3 )) آیین نامه اجرایی کتاب سال مسجد ، داوران موظفند در موعد مقرر ( حداکثر سه هفته پس از زمان تحویل ) کتاب را ارزیابی نموده وپس ازتکمیل فرم ارزشیابی مربوطه به دبیر خانه عودت دهند . درصورت تاخیر ، حق الزحمه ارزیابی به شرح جدول ذیل کاهش می یابد .
مدت تاخیر در ارزیابی میزان کاهش حق الزحمه
تا 2 روز 10 /.
5-2 روز 20 /.
7 – 5 روز 30 /.
بیش از 7 روز 50 /.
فرمول حاصل از سه شاخص
پس از تعیین ضرایب ومحاسبه ارقام هریک از شاخص ها نسبت به تلفیق آنها در یک فرمول واحد به شرح زیر اقدام می گردد :
(ضریب نوع اثر+ ضریب مدرک تحصیلی ارزیاب+1 )(رقم پایه ×تعداد صفحات) = مبلغ پرداختی
تبصره : سقف حق الزحمه ارزیابی پرداختی به ارزیابان 200000 ریال برای کتاب های کمتر از 600 صفحه و 250000 ریال برای کتابهای بلا تراز 600 صفحه خواهد بود . پرداخت رقمی بیش از این برای ارزیابی یک اثر ممنوع است .
مثال : کتاب از نوع تالیف وقطع وزیری با تعداد175 صفحه توسط ارزیابی با مدرک تحصیلی دکترا ارزیابی شده است ، مطلوب است میزان حق الزحمه داور :
175 = تعداد صفحات کتاب
15/.= ضریب نوع کتاب
40 /.=ضریب مدرک تحصیلی ارزیاب
400= رقم پایه
)(1+./15+./40) 400×175) = مبلغ پرداختی
مبلغ حق الزحمه ارزیابی به ریال108500 =55 /1 × 70000=