فرم اطلاعات كتابخانه هاي مساجد
استان:
شهرستان:
بخش:
شهر یا دهستان:
نام مسجد:
کتابخانه شهری: کتابخانه روستایی:
نام کانون:
وابسته به کانون: مستقل از کانون:
نام کتابخانه:
داخل محوطه مسجد: خارج از محوطه مسجد:
تاریخ تاسیس:
آدرس پستی:
کد پستی:
تلفن:
برای دانلود این فرم روی عبارت "دریافت فایل" راست کلیک کرده و گزینه Save Target As را انتخاب کنید:
" دریافت فایل"
فرم اطلاعات شخصي كتابداران
استان شهرستان نام كتابخانه
نام مسجد نام امام محترم جماعت
نام كانون نام مسئول كانون
1. نام 2. نام خانوادگي
3. نام پدر 4. شماره شناسنامه
5. كد ملي 6. تاريخ تولد
7. محل تولد/ صدور 8. جنسيت: مرد زن
9. وضعيت تأهل: مجرد متأهل
10. ميزان تحصيلات: زير ديپلم ديپلم فوق ديپلم ليسانس
فوق ليسانس دكترا حوزوي (با ذكر سطح)
11. رشته تحصيلي: 12. لوح تقدير يا كار خاص:
13. نحوه همكاري: افتخاري قراردادي غيره
14. مسئوليت: 15. حقوق دريافتي (به ريال)
16. وضعيت آموزش: ديده نديده الف) مقدماتي ب) پيشرفته
17. مدت همكاري (تعداد سال و ماه ذكر شود): سال ماه
18. مدت همكاري در روز (تعداد ساعت ذكر شود): ساعت
19. آيا غير از فعاليت كتابخانه اي شغل ديگري داريد؟ بلي خير
20. در صورت پاسخ مثبت، نام شغل:
21. آيا كار تأليفي، ترجمه يا هنر خاصي داريد؟ بلي خير
22. در صورت پاسخ مثبت با ذكر نام:
23. مشمول كداميك از موارد ذيل مي باشيد:
بسيجي جانباز خانواده شهيد رزمنده
24. آدرس و تلفن منزل (تلفن همراه):
25. آدرس و تلفن محل كار:
26. آدرس و تلفن كتابخانه:
برای دانلود این فرم روی عبارت "دریافت فایل" راست کلیک کرده و گزینه Save Target As را انتخاب کنید:
"دریافت فایل"
گفتار منتخب -
عده ای را به وسیله ی کتابخانه, عده ای را با برنامه های آموزش قرآن به مسجد جذب کنیم.
" حضرت آیت الله مکارم شیرازی ( حفظه الله ) "
معرفی کتابخانه مسجد النبی ( ص ) تهران
کتابخانه مسجد النبی ( ص ) تهران واقع در هفت حوض نارمک از سال 1358 تاسیس شده است. در حال حاضر دارای 11000 ( یازده هزار عنوان کتاب فارسی ) و 500 عنوان کتاب خارجی می باشد. شایان ذکر است این کتابخانه دارای 100 عنوان سی دی در موضوعات مختلف که این سی دی ها به اعضا امانت داده شده و روزنه 5 عنوان روزانه جهت مطالعه اعضا خریداری می شود.
این کتابخانه همچنین در زیمنه اهداء کتاب و مبادله کتاب با مراکز دیگر نیز فعالیت دارد.
دارای سالن مطالعه به مساحت 300 متر مربع
500 نفر عضو فعال
از میان این اعضا 10 نفر پزشک, 50 نفر فوق لیسانس, 100 نفر لیسانس, 70 نفر در مقطع فوق دیپلم و مابقی اعضاء نیز دانشجو و یا دیپلم می باشند.
شرایط عضویت:
- پذیرفتن آیین نامه کتابخانه
- ارائه کپی مدرک تحصیلی
- 1 قطعه عکس
- پرداخت شهریه
قابل ذکر است که کتابخانه مسجد النبی ( ص ) مجهر به سیستم رایانه می باشد و از معدود کتابخانه هایی ست که اطلاعات کامل کتابخانه را مکانیزه کرده و به صورت کامپیوتری امانت می دهد.
در این کتابخانه کارت عضویت افراد نیز بصورت کامپیوتری صادر شده و به هر هضو 2 عدد کتاب به مدت 15 روز امانت داده می شود.
ساعت کار کتابخانه همه روز بجز ایام تعطیل از ساعت 8 لغایت 20 می باشد و در ماههای اردیبهشت, خرداد, تیر ( بدلیل کنکور اعضاء ) کتابخانه تا ساعت 22 باز می باشد.
در این کتابخانه اعضاء می توانند به صورت تلفنی کتاب خود را تمدید کنند.
آدرس : رسالت - میدان نبودت ( هفت حوض ) - کتابخانه مسجد النبی ( ص )
تلفکس : 77194162
فرم ارسال پیشنهادات و انتقادات از طریق همین سایت
از طریق فرم "ارسال نظر" می توانید اقدام به ارسال هرگونه پیشنهاد و یا انتقاد کنید. مطالب شما توسط مدیران کل سازمان خوانده شده و در صورت نیاز پاسخ در همین صفحه متتشر خواهد شد.
با تشکر.
درباره اداره کل کتابخانه های مساجد کشور
با تأسیس ستاد عالی هماهنگی و نظارت بر کانون های فرهنگی هنری مساجد در سال 1371، راه اندازی، ساماندهی و تجهیز کتابخانه های مساجد در سراسر کشور آغاز شد.
کتابخانه های مساجد به عنوان نهاد مکمل کتابخانه های عمومی و در راستای اهداف کانون های فرهنگی و هنری مساجد و به منظور ارتقاء سطح علمی و فرهنگی اقشار جامعه مسجد به ویژه جوانان و نوجوانان در سطح کشور عزیز اسلامی مان مورد توجه و اقبال خاص قرار گرفت. تقویت بنیه علمی جوانان، آشنایی با مفاهیم و اصول اسلامی، تربیت نسلی آماده برای سازندگی آینده کشور اسلامی و تربیت مبلغینی آگاه در حوزه عقاید محکم اسلامی، از جمله اهدافی است که در پی گیری و توجه به امور کتابخانه های مساجد مورد توجه بوده است.
مسئولیت ستاد عالی کانون های فرهنگی هنری مساجد در قبال کتابخانه های مساجد را می توان به شرح زیر خلاصه کرد:
1. شناسایی کتابخانه های موجود مساجد و برنامه ریزی برای آنها
2. تلاش در جهت تهیه تجهیزات لازم برای کتابخانه های مساجد
3. تلاش در جهت شناسایی نیازهای بهره گیران کتابخانه های مساجد و تهیه منابع اطلاعاتی (کتاب، فیلم و ...) متناسب با نیاز آنها
4. تهیه راهبردها و استراتژی های لازم برای ارایه خدمات همسان کتابخانه ای در سطح کتابخانه های مساجد در سراسر کشور
5. تدوین استانداردها و قوانین لازم برای ارایه خدمات اطلاع رسانی و کتابداری
6. تلاش در جهت سازماندهی منابع کتابخانه ای به منظور تسهیل و سرعت دسترسی موضوعی افراد به اطلاعات مورد نیاز
7. بهره گیری از فن آوری های نوین اطلاع رسانی برای ارایه بهتر و بیشتر خدمات.
افتتاح رسمی پایگاه اطلاع رسانی کتابخانه های مساجد کشور در هفته کتاب
مدیرکل کتابخانه های مساجد کشور از راه اندازی و افتتاح سایت کتابخانه های مساجد کشور همزمان با هفته کتاب خبر داد.
سیدابوالفضل هاشمی، مدیرکل کتابخانه های مساجد ستاد عالی کانون های مساجد از افتتاح سایت کتابخانه های مساجد همزمان با هفته کتاب خبر داد و به خبرنگار شبستان گفت: طراحی سایت کتابخانه های مساجد از سال گذشته آغاز شد و 30 آبان با حضور مشاور وزیر ارشاد و دبیر ستاد عالی کانون های مساجد فعالیت خود را به نشانی www.mosquelibrary.com به صورت رسمی آغاز می کند.
وی به قابلیت های موجود در این سایت اشاره کرد و گفت: کلیه فعالیت های در دست اجرای اداره کل کتابخانه های مساجد ستاد عالی کانون های مساجد به همراه معرفی کتابخانه های مساجد سراسر کشور و انتشار اخبار آنها از طریق این سایت در اختیار علاقه مندان و دبیرخانه های کانون های مساجد استانی قرار می گیرد.
هاشمی با اشاره به اینکه در پنج سال آینده تمام مساجد سراسر کشور به شبکه اطلاع رسانی کتابخانه های مساجد متصل می شوند، گفت: درصدد هستیم پایه های این شبکه اطلاع رسانی را مستحکم کنیم و علاوه بر داخل کشور در خارج نیز علاقه مندان از قابلیت های شبکه اطلاع رسانی کتابخانه های مساجد کشور مطلع شوند.
مدیرکل کتابخانه های مساجد کشور به تشریح دیگر فعالیت های هفته کتاب ستادعالی کانون های مساجد کشور پرداخت و خاطرنشان کرد: از ابتدای سال 86 بنا بود در کل کشور 300 کتابخانه به 1500 کتابخانه مساجد کشور افزوده شود که تعدادی از این کتابخانه ها در هفته جهانی مسجد افتتاح شد و تعداد دیگر نیز همزمان با هفته کتاب در استان های کشور افتتاح می شود.
منبع: خبرگزاری شبستان
در تاريخ 28 آبان 1386 4:19 بֽظֽ |لينك ثابت | نظرات (0) | دنبالك ها (0)کتابخانه های مساجد خراسان جنوبی شناسنامه دار شدند
کتابخانه های 65 کانون فرهنگی مساجد استان خراسان جنوبی شناسنامه دار شدند.
به گزارش خبرگزاری شبستان، دبیرخانه کانون های مساجد استان خراسان جنوبی کتابخانه های 65 کانون فرهنگی هنری این استان را امسال شناسنامه دار مي كند.
بنا بر این گزارش، در این شناسنامه ها، وضعیت مالکیت موقعیت نزدیک ترین کتابخانه به کانون، وضعیت سازماندهی کتاب ها، نیروی انسانی، فضا، تعداد مراجعان مورد بررسی قرار گرفته است و وضعیت تأمین روشنایی، تجهیزات ایمنی و تعداد کتاب ها و عنوان های آنها در این سیستم بررسی شده است.
همچنین به دست آوردن اطلاعات لازم در زمینه تجهیزات و امکانات کتابخانه ها به منظور خدمت رسانی بهتر به این مکان های فرهنگی از مهمترین اهداف این طرح است.
شایان ذکر است، بیش از 60 هزار جلد کتاب در کتابخانه های کانون های مساجد استان خراسان جنوبی در موضوعات متعددی همچون کلیات، فلسفه و روانشناسی، مذهبی، زبان، علوم اجتماعی، هنر، ادبیات، تاریخ و جغرافیا مساجد موجود است.
منبع: خبرگزاری شبستان
در تاريخ 28 آبان 1386 4:16 بֽظֽ |لينك ثابت | نظرات (0) | دنبالك ها (0)اختصاص اعتبار10ميلياردو500ميليون ريالي براي تجهيزکتابخانه های مساجد
دبير ستاد عالي كانون هاي مساجد از تخصيص اعتبار 10ميليارد و 500ميليون ريالي براي تجهيز کتابخانه های كانون هاي مساجد کشور خبر داد.
به گزارش خبرگزاری شبستان، حجت الاسلام حميد رضا سليماني، مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیر ستاد عالی مساجد کشور در گردهمایی مدیران مسئول کانون های فرهنگی هنری مساجد استان اصفهان مسجد را مکانی دانست که انبیاء الهی برای مهیا كردن این مکان مقدس برای نمازگزاران مامور شده بودند.
حجت الاسلام سلیمانی با اشاره به اینکه مسجد مکانی است که به خداوند انتصاب دارد، تصریح کرد: این مکان مقدس تنها جایی است که خداوند در قرآن فرموده با زینت وارد آن شوید.
مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با یادآوری نقش مساجد در شکل گیری و استمرار انقلاب، بسیج و نیروهای رزمنده در دوران جنگ تحميلي افزود: در حال حاضر بیشترین بودجه سفرهای استانی ريیس جمهور به مکان های دینی و مذهبی تعلق گرفته است و در دولت نهم مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی که 14 سال مسکوت و بدون کاربرد مانده بود، در توافق با وزیر کشور به صورت بخشنامه به استانداران ابلاغ شد تا بر طبق این بخشنامه استاندار در راس هیاتی به وضعیت مساجد رسیدگی كند.
دبیر ستاد عالی كانون هاي مساجد کشور موقعیت استان اصفهان را به جهت تاریخی و توریستی، استثنایی خواند و گفت: امسال برای 100 کانون جدید در استان اصفهان مجوز صادر مي شود و در مرحله بعد تا پایان سال 86 تعداد کانون های فرهنگی هنری مساجد به دو برابر مي رسد و این در حالی است که در سایر استان ها تعداد کانون ها 40 درصد افزایش مي يابد.
حجت الاسلام سلیمانی با اشاره به اجراي طرح تلاوت نور در 15 هزار مسجد سراسر كشور از اختصاص اعتبار 900 میلیون ريالي برای خرید 367 عنوان کتاب برای تجهیز کتابخانه های مساجد خبر داد و افزود: در طرح تلاوت نور 350 هزار جلد قرآن برای مساجد مجری این طرح ارسال شده است در اين ميان هزار جلد قرآن در ماه رمضان به استان اصفهان ارسال شده است.
وی ارسال كتب تفسیر همراه به كانون هاي مساجد براي استفاده ائمه جماعات را از دیگر طرح های اجرایی توسط ستاد عالی مساجد کشور دانست و اظهار داشت: 3500 دوره كتاب تفسیر به مساجد ارسال شده که از مجموعه 15 جلدی تفسیر همراه 5 جلد آن در اختیار ائمه جماعات قرار گرفته است.
مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: در سال گذشته و سال جاری 10ميليارد و 500ميليون ريالي برای کتابخانه های مساجد کشور هزینه شده است و به زودی 20 میلیارد ريال کتاب کمک درسی نیز برای کتابخانه های مساجد کشور هزینه می شود.
دبیر ستاد عالی كانون هاي مساجد کشور با اشاره به راه اندازي پورتال مساجد و اتصال مساجد از طریق اینترانت به يگديگر از طريق آن گفت: 300 مسجد در تهران از این سیستم بهره مند شده اند.
وي راه اندازی وبلاگ مسجد برای اعضای کانون های فرهنگی هنری مساجد را از دیگر اقدامات اين ستاد عنوان کرد و افزود: در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بودجه ای برای کمک و حمایت از موسسات دینی در نظر گرفته شده است که موسسات دینی از طریق ادارات استان ها می توانند در این مورد اقدام کنند.
منبع: خبرگزاری شبستان
در تاريخ 28 آبان 1386 4:11 بֽظֽ |لينك ثابت | نظرات (0) | دنبالك ها (0)نرم افزار كتابداري به کانون ها و کتابخانه های مساجد اهدا مي شود
مسئول اداره کل کتابخانه های مساجد ازاهدای نرم افزار كتابداري باعنوان کاوش ونمایه ومهر مسجد به کانون ها وکتابخانه های مساجدخبرداد
سیدابوالفضل هاشمی، مسئول اداره کل کتابخانه های مساجد کشور درخصوص اهدای نرم افزار کتابداری از سوی ستاد عالی کانون های مساجد کشور به کتابخانه ها و کانون های مساجد کشور به خبرنگار شبستان گفت: آموزش کتابداران کانون ها و کتابخانه های مساجد کشور به عنوان مهم ترین عنصر توسعه کتابخانه ها و پایه اولیه کار در کتابخانه ها به شمار می رود.
وی اظهار داشت: بر همین اساس ستاد عالی کانون های مساجد کشور درصدد است مشکلات پیشروی کتابداران ما با نرم افزارهای آموزشی همچون "کاوش و نمایه" و "مهر مسجد" برطرف کند و با آموزش سطوح اولیه کتابداری، کتاب های کتابخانه ها را فهرست نویسی و کتابخانه های مساجد را سازماندهی کند.
هاشمی با اشاره به اینکه هر ساله تعدادی نرم افزار از سوی ستادعالی کانون های مساجد کشور به کتابخانه ها خریداری و ارسال می شود گفت: ستادعالی امسال با هدف نزديک شدن کتابخانه های تحت پوشش خود به کتابخانه های عمومی جلساتی با مدیران کتابخانه های عمومی داشته است و به نتایج مثبتی نیز رسیده است، که امیدواریم بسیاری از خطوط و موازی کاری ها در سیاست گذاری های کتابخانه های مساجد برداشته شود و با تعامل با نهاد کتابخانه های عمومی به هدف و غایت نهایی برسیم.
منبع: خبرگزاری شبستان
در تاريخ 28 آبان 1386 4:07 بֽظֽ |لينك ثابت | نظرات (0) | دنبالك ها (0)شناسنامه كتابخانه هاي مساجد در هفته جهاني مساجد تدوين مي شود
سرپرست اداره کل فرهنگی دبیرخانه ستاد عالی کانون های مساجد از تدوين شناسنامه كتابخانه هاي مساجد در هفته جهاني مساجد خبر داد.
سیدمحمد شماسی، سرپرست اداره کل فرهنگی دبیرخانه ستاد عالی کانون های مساجد در زمینه عناوین برنامه های هفته جهانی مساجد ستاد عالي نظارت و هماعنگي بر كانون هاي فرهنگي هنري مساجد به خبرنگار شبستان گفت: همزمان با فرارسیدن هفته جهانی مساجد و سالروز تخریب مسجد الاقصی تفاهم نامه اي در حوزه فعالیت های فرهنگی با شبکه دوم و پنجم صدا و سیما در خصوص پخش برنامه های فرهنگی حوزه مسجد به خصوص گروه سنی کودک و نوجوان به امضا رسیده است.
وی افزود: انعقاد تفاهم نامه همکاری با سازمان فنی و حرفه ای و اجرای برنامه های زنده تلویزیونی با مشارکت رادیو جوان از دیگر برنامه های دبیرخانه ستاد عالی کانون های مساجد در هفته جهانی مساجد است.
شماسی با بیان اینکه همزمان با فرا رسیدن این هفته نمایشگاه توانمندی های کانون های فرهنگی هنری مساجد در 30 استان کشور برگزار می شود، گفت: اعضای کانون در سراسر کشور با مشارکت روابط عمومی سازمان انتقال خون در روز جهانی مساجد خون خود را به هموطنان نیازمند اهدا می کند.
وی از انتشار کتاب شناسنامه کتابخانه های مساجد در هفته جهانی مسجد خبر داد و افزود: میزگردهای تلویزیونی پیرامون موضوع مسجد، افتتاح فاز اول شبکه اینترانت مساجد و افتتاح رسمی 300 مرکز خانه های نور مساجد در کانون همزمان با فرا رسیدن ایام هفته جهانی مساجد برگزار می شود.
سرپرست اداره کل فرهنگی دبیرخانه ستاد عالی کانون های مساجد با اشاره به برگزاری دو جشنواره قرآنی در این هفته گفت: جشنواره های آواها و نغمه ها به مناسبت همین ایام فعالیت خود را آغاز کرده است.
شماسی یادآور شد: فراخوان عمومی کتب سال مسجد همزمان با هفته جهانی مسجد 30 مرداد به کار خود پایان می دهد.
منبع: خبرگزاری شبستان
در تاريخ 28 آبان 1386 4:05 بֽظֽ |لينك ثابت | نظرات (0) | دنبالك ها (0)توزيع بیش از دو میلیارد ریال کتاب در کتابخانه های مساجد استان تهران
کانون های مساجد: بیش از دو میلیارد کتاب در راستای حمایت از فعالیت های فرهنگی و توسعه کتابخانه های مساجد استان تهران توزیع می شود.
حجت الاسلام علی پروانه، مسئول دبیرخانه كانون هاي فرهنگي هنري مساجد استان تهران پیرامون طرح ساماندهی کتابخانه های مساجد به خبرنگار شبستان گفت: در راستای حمایت از فعالیت های فرهنگی و توسعه و تجهیز کتابخانه های مساجد در سال جاری بیش از هفتاد هزار جلد کتاب در قالب 200 عنوان که بیشتر دارای مضامین دینی، علمی، فرهنگی و هنری است به کتابخانه های مساجد استان تهران اهدا می شود.
وی افزود: در مرحله اول این طرح بیش از 44 هزار جلد کتاب به ارزش ریالی یک میلیارد ریال بین کتابخانه های فعال مساجد استان تهران که در طرح ساماندهی کتابخانه های مساجد شرکت کرده اند، توزیع می شود.
مسئول دبیرخانه استان تهران اظهار داشت: به همت دبیرخانه کانون های فرهنگی و هنری مساجد استان تهران بیش از دو میلیارد ریال کتاب بین کتابخانه های مساجد استان تهران توزیع می شود.
حجت الاسلام پروانه گفت: توزیع کتاب در شهر تهران توسط رابطین کتابخانه های مساجد و در شهرستان های تابعه از طریق ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی صورت می گیرد.
وی خاطرنشان کرد: مرحله اول توزیع کتاب بین کتابخانه های مساجد استان تهران توسط دبیرخانه کانون های فرهنگی و هنری مساجد استان تهران در حال اجراست و به زودی در مرحله دوم این طرح نیز با توزیع بیش از 30 هزار جلد کتاب آغاز می شود.
منبع: خبرگزاری شبستان
در تاريخ 28 آبان 1386 3:57 بֽظֽ |لينك ثابت | نظرات (0) | دنبالك ها (0)عرضه نرم افزار جامع اطلاعات کانون ها و کتابخانه های مساجد
نرم افزار جامع اطلاعات کانون ها و کتابخانه های مساجد کشور در نمایشگاه بین المللی کتاب تهران عرضه شد.
به گزارش خبرگزاری شبستان، اولین نرم افزار جامع اطلاعات کانون ها و کتابخانه های مساجد کشور در بیستمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران عرضه شد.
بنابراین گزارش این نرم افزار شامل آخرین اطلاعات کانون ها و کتابخانه های مساجد به تفکیک استانی است. نشانی کامل، شماره های تماس و نیز امکان جستجو بر حسب نام کانون، کتابخانه و دبیرخانه های کانون های مساجد در هر استان از دیگر امکانات این نرم افزار است.
اجرای طرح تلاوت نور در 15 هزار مسجد کشور، برگزاری تفسیر روزانه قرآن کریم در 3500 مسجد، راه اندازی و حمایت از 3 هزار کانون و 1500 کتابخانه و نیز خبرگزاری تخصصی حوزه دین (شبستان) از جمله فعالیت های 14 ساله ستاد عالی کانون های مساجد کشور است.
در تاريخ 28 آبان 1386 3:51 بֽظֽ |لينك ثابت | نظرات (0) | دنبالك ها (0)فعالیت های کتابخانه هاي مساجد در سال 86 استاندارد مي شود
مدير كل کتابخانه های ستاد عالي مساجد استاندارد كردن فعاليت كتابخانه هاي مساجد را از اقدامات اين ستاد در سال 86 دانست.
سید ابوالفضل هاشمی، مدیر کل کتابخانه های ستاد عالي مساجد کشور درباره فعالیت کتابخانه های کانون های فرهنگی و هنری مساجد کشور به خبرنگار شبستان گفت: بعد از تأسیس ستاد عالی کانون های مساجد کشور یکی از برنامه هایی که شورای عالی انقلاب فرهنگی به اين ستاد عالی محول كرد، تجهیز کتابخانه های مساجد بود و بر این اساس از سال 74 کتابخانه های مساجد تحت پوشش ستاد عالی قرار گرفت.
وی اظهار داشت: ستاد عالی در اقدامات اولیه 139 باب کتابخانه را در مساجد تجهیز و 9 هزار و 730 نفر عضو را تحت پوشش قرار داد اما با توجه به شناختی که مردم از کتابخانه های مساجد دارند این آمار رقم پایینی بود.
هاشمی افزود: پس از گذشت 11 سال از ثبت اولین کتابخانه در ستاد عالی 1500 باب کتابخانه نیز تحت پوشش ستاد قرار گرفت و 525 هزار و 207 نفر تحت نظر ستاد عالی خدمت رسانی می شوند که نسبت به سال 74، 11 برابر در بحث کتابخانه ها و در بخش اعضا 54 برابر رشد داشته است که نشان دهنده آن است که اقبال مردم به کتابخانه ها زیاد شده است و کتابخانه های مساجد شناخته شده اند اما به معنای آن نیست که کتابخانه های مساجد بهینه نشوند.
مدیر کل کتابخانه های ستاد عالي مساجد کشور با بیان اینکه با گذشت زمان و افزایش توقع از این کتابخانه ها کارهای زیربنایی بیشتری باید انجام شود، افزود: کتابخانه های مساجد باید به استاندارد لازم که توسط سازمان های شناخته شده بین المللی ارایه می شوند، برسند.
هاشمی تصریح کرد: سالانه 300 عنوان کتاب به کتابخانه های مساجد اهدا می شود که همه آنها کتاب های چاپ جدید هستند تا منابع کتابخانه ها به روز شوند و جوانانی که طالب کتاب های روز هستند از منابع روز سیراب نشوند.
وی افزود: از تعداد اعضایی که در کتابخانه ها وجود دارد 83 درصد آنها زیر 25 سال سن دارند که این میزان نشان دهنده این است که اقبال جوانان نسبت به مسجد و کتابخانه های مساجد بالا است و برای حفظ آنها در مساجد باید برنامه هایی درخور جوانان ارایه شود.
هاشمی به برنامه های ستاد عالی در سال 86 در امور کتابخانه ها اشاره كرد و افزود: در سال 86 اداره کتابخانه های مساجد فعالیت های کتابخانه ها را استاندارد مي كند بر همین اساس منابع کتابخانه ها بر اساس منابع کتابخانه ای و بر اساس استاندارد و گرایش کتاب های مذهبی انتخاب می شوند.
مدیر کل کتابخانه های ستاد عالي مساجد کشور با اشاره به اینکه کتاب های کمک آموزشی برای کلیه کتابخانه ها خریداری شده و در اختیار کتابخانه ها قرار مي گيرد، گفت: سقف 300 عنوان کتابی که به کتابخانه ها اهدا می شود در سال 86 شکسته شده و بر حسب توانایی کتابخانه ها به آنها كتاب اهدا می شود که این تعداد در سال آینده دو برابر افزایش می یابد.
وی افزود: توجه ویژه به کتاب های مرجع، کودکان و تفاسیر و کتاب های کمک آموزشی در سال آینده در دستور کار قرار مي گيرد.
هاشمی خاطرنشان کرد: در طی 10 سال گذشته نزدیک به 50 میلیارد ریال تجهیزات به کتابخانه های مساجد اهدا شده است که در سال آینده این تجهیزات به صورت استاندارد و بر اساس میزان استفاده در کتابخانه های مختلف در اختیار کتابخانه ها قرار می گیرد و امیدواریم با جذب بودجه بتوانیم تمامی نواقص کتابخانه ها را برطرف کنیم.
مدیر کل کتابخانه های ستاد عالي مساجد کشور تصریح کرد: در سال آینده اگر بودجه کافی برای حمایت از کتابخانه ها در اختیار قرار گیرد قصد داریم تعداد کتابخانه ها را افزایش دهیم.
در تاريخ 28 آبان 1386 3:43 بֽظֽ |لينك ثابت | نظرات (0) | دنبالك ها (0)ناشران ومسجد// كتاب كتابخانه هاي مساجد ايران از آغاز تاكنون
كتاب ''كتابخانه هاي مساجد ايران از آغاز تا كنون'' نوشته عباس گيلوري و ابوالفضل هاشمي در سه هزار نسخه در پائيز 1383 توسط انتشارات ستادعالي كانونهاي فرهنگي هنري مساجد منتشر شده است.
خبرگزاري شبستان: اين كتاب با هدف ارتقاي جايگاه كتابخانه هاي مساجد در كشور تدوين يافته مباحثي چون تاريخچه كتابخانه هاي مساجد در كشور را شامل مي شود.
فصل اول كتاب شامل مباحثي چون تاريخچه كتابخانه هاي اسلامي، اولين كتاب در دوره اسلامي، اولين كتابخانه اسلامي، انواع كتابخانه هاي اسلامي، تاريخچه كتابخانه هاي مساجد ، بنيانگذاري كتابخانه هاي مساجد، كاركردهاي كتابخانه هاي مساجد و تفاوت كتابخانه هاي مساجد با ساير كتابخانه ها است.
در فصل دوم كتاب با عنوان استاندارد كتابخانه مساجد مطالبي چون تعاريف عملياتي، مديريت، ساختمان و تجهيزات ، مجموعه ، سازماندهي و تنظيم منابع وآيين نامه استفاده از كتابخانه هاي مساجد وجود دارد.
فصل سوم شامل گزارشي تفصيلي از كتابخانه هاي مساجد است و در فصل چهارم طرحها و اقدامات ستادعالي كانونهاي فرهنگي هنري مساجد در خصوص كتابخانه هاي مساجد آورده شده است.
منبع: خبرگزاری شبستان
در تاريخ 28 آبان 1386 3:11 بֽظֽ |لينك ثابت | نظرات (0) | دنبالك ها (0)آيين نامه استفاده از كتابخانه هاي مساجد
* آيين نامه استفاده از كتابخانه هاي مساجد - لازم الاجرا در تمام كتابخانه هاي مساجد كشور
اين آيين نامه براي ارايه خدمات كتابخانه اي (اعم از خدمات كتابخانه اي (اعم از كتاب، جزوه، منابع ديداري و شنيداري، خدمات رايانه اي، منابع مرجع و ...) در همه سطوح كتابخانه هاي مساجد كه در ضوابط درجه بندي پيش بيني شده اند، تهيه شده و لازم الاجرا مي باشد. اين مقررات براي همه كتابخانه هاي مساجد يكسان است. تنها مفادي كه تعيين شرايط و روش اجراي آنها بر عهده مسئول كتابخانه است مي تواند متغير باشد.
در اين آيين نامه، منظور از كتابخانه هاي مساجد كتابخانه هايي هستند كه يا به كانون هاي فرهنگي و هنري مساجد وابسته اند يا مستقل از كانون فعاليت مي كنند ولي زير پوشش دبيرخانه كانون هاي فرهنگي و هنري مساجد استان مربوطه قرار دارند.
فصل اول: كتابخانه مسجد
ماده 1: كتابخانه مسجد نهادي اجتماعي- مذهبي است كه زير نظر مستقيم مسئول كتابخانه و با نظر ارشادي هيأت امناء (اعم از هيأت امناي مسجد يا كانون فرهنگي و هنري) اداره مي شود. دبيرخانه ستاد عالي هماهنگي و نظارت بر كانون هاي فرهنگي و هنري مساجد كشور بر اين كتابخانه ها نظارت ارشادي دارد و سياست هاي كلان، بلندمدت و كوتاه مدت كتابخانه اي از طرف اين دبيرخانه ابلاغ خواهد شد.
ماده 2: كتابخانه هاي مساجد بر اساس ضوابط دسته بندي كه از طرف دبيرخانه ستاد عالي هماهنگي و نظارت بر كانون هاي فرهنگي و هنري مساجد تعيين مي شود، سطح بندي شده و همه كتابخانه ها بايد بندها و مفاد مربوط را اجرا نمايند.
تبصره: اين آيين نامه براي همه سطوح كتابخانه هاي مساجد، يكسان و لازم الاجرا است. در صورتي كهر هر سطح از كتابخانه بخواهد براي ارايه تسهيلات بيشتر به بهره گيران كتابخانه اي، تغييري در قوانين به وجود آورد؛ اين تغييرات تنها در مفادي مجاز خواهد بود كه شيوه ارايه يا سياست گذاري آن بر عهده مسئول كتابخانه نهاده شده است.
فصل دوم: مراجعان
ماده 3: همه اقشار جامعه اعم از زن و مرد در گروه هاي سني كودك و بزرگسال، مي توانند با پذيرش و رعايت قوانين كتابخانه، از انواع منابع و خدمات اطلاعاتي كتابخانه هاي مساجد بهره گيرند.
فصل سوم: مقررات و شرايط عضويت
ماده 4: عموم مردم با پذيرش شرايط زير مي توانند به عضويت كتابخانه هاي مساجد درآيند:
1-4- تكميل برگ درخواست عضويت
2-4- پرداخت حق عضويت سالانه
3-4- ارايه شناسنامه يا كارت شناسايي معتبر
4-4- ارايه 2 قطعه عكس
5-4- يك برگ فتوكپي از صفحه اول شناسنامه
6-4- ارايه معرفي نامه از محل كار يا محل تحصيل يا ارايه كارت معتبري كه محل اشتغال فعلي عضو را مشخص مي نمايد.
تبصره 1: در صورت عدم ضرورت هر يك از بندهاي مطروحه در ماده 4، مسئول كتابخانه مي تواند بنا بر صلاحديد و تشخيص فردي عمل نمايد.
تبصره 2: كانون هاي فرهنگي و هنري مساجد با كتابخانه هاي مساجد مستقل، مبلغ حق عضويت سالانه را تعيين خواهند كرد.
تبصره 3: اعضاي كتابخانه موظف اند هرگونه تغيير نشاني محل سكونت يا محل كار را در اسرع وقت به اطلاع كتابخانه هاي مسجد برسانند.
تبصره 4: مسئول كتابخانه مي تواند افرادي را كه خدمات برجسته اي انجام داده و يا مجموعه هاي كتابي يا ساير منابع را به كتابخانه مسجد اهدا كرده اند به صلاحديد خود حداكثر تا يك سال به عضويت افتخاري كتابخانه بپذيرد.
ماده 5: مدت اعتبار كارت عضويت يك سال پس از تاريخ صدور است كه در صورت تمايل و با پرداخت حق عضويت قابل تمديد مي باشد.
ماده 6: كارت عضويت فقط براي ارايه خدمات به فرد عضو اعتبار دارد و قابل انتقال به ديگري نيست.
تبصره: كودكان مي توانند با كارت هاي عضويت والدين خود به شرط آنكه در كارت عضويت مذكور اين مسئله درج شده باشد، از كتابخانه استفاده نمايند.
ماده 7: اعضاء و مراجعان كتابخانه هاي مساجد ملزم به رعايت قوانين و رعايت سكوت و نظم در محيط كتابخانه هستند. در صورت عدم رعايت مقررات، مسئول كتابخانه مي تواند به آنان تذكر داده و در صورت تكرار، كارت عضويت ايشان را لغو نمايد.
ماده 8: همه كتابخانه هاي مساجد بايد براي آگاهي بيشتر مراجعان، مقررات و شرايط عضويت كتابخانه را در جاي مناسب نصب نمايند.
فصل چهارم: مقررات و شرايط امانت
ماده 9: كتابخانه ها مي توانند حداكثر 2 جلد كتاب يا ساير منابع و مواد كتابخانه اي را براي مطالعه هر عضو در خارج از كتابخانه و به مدت دو هفته به امانت دهند. ضمناً استفاده از كتاب ها و ساير منابع در سالن مطالعه كتابخانه بلامانع است.
تبصره 1: امانت بيشتر از 2 جلد كتاب و منابع ديگر منوط به نظر مسئول كتابخانه است.
تبصره 2: كتابخانه ها مي توانند براي امانت كتاب ها، اعضاء را در نوبت امانت (رزرو) قرار دهند. با بازگشت كتاب اماني، مراتب بايد سريعاً و به نحو مقتضي به اطلاع متقاضي رسانده شود.
تبصره 3: در صورت قرار گرفتن كتاب در نوبت امانت (رزرو) و افزايش تعداد متقاضيان، مسئول كتابخانه مي تواند مدت امانت كتاب و ساير منابع كتابخانه اي را كاهش دهد.
تبصره 4: چنانچه كتابي قبلا توسط ساير اعضاء در نوبت امانت (رزرو) نباشد تمديد آن بلامانع است.
تبصره 5: كتاب امانت داده شده حداكثر 2 بار متوالي قابل تمديد است.
ماده 10: مسئول كتابخانه مي تواند براي رفع نيازهاي مطالعاتي افراد غير عضو به آنان اجازه دهد تا به صورت موقت و در محل كتابخانه از منابع استفاده نمايند.
ماده 11: اگر عضو در پايان مهلت مقرر كتاب اماني را به كتابخانه عودت ندهد، براي هر روز تأخير مبلغي به عنوان جريمه ديركرد از وي اخذ خواهد شد.
تبصره 1: مبلغ جريمه ديركرد، از سوي كانون هاي فرهنگي و هنري مساجد با كتابخانه هاي مساجد مستقل تعيين خواهد شد.
تبصره 2: تكرار تأخير در بازگرداندن كتاب، موجب محروميت عضو در استفاده از كتابخانه خواهد شد. مدت محروميت منوط به نظر مسئول كتابخانه و حداكثر به مدت 3 ماه است.
ماده 12: عدم استرداد كتاب هاي اماني مشمول قوانين كشور در جهت استيفاي حقوق كتابخانه مسجد و حفظ اموال عمومي است.
ماده 13: در صورت مفقود يا خدشه دار شدن كتاب و ساير منابع، عضو بايد عين آن را تهيه كرده يا بهاي آن را به قيمت روز بپردازد.
ماده 14: وجوه دريافتي از حق عضويت، جريمه ديركرد و ساير كمك هاي نقدي، بنا به پيشنهاد مسئول كتابخانه و موافقت هيأت امناء صرف امور مربوط به كتابخانه خواهد شد.
ماده 15: استفاده از كتاب ها و منابع زير فقط در كتابخانه مجاز بوده و امانت داده نمي شوند:
1. كتاب هاي مرجع (دايره المعارف ها، واژه نامه ها، اطلس ها...)
2. كتاب هاي خطي و چاپ سنگي
3. كتاب هاي وقف شده به كتابخانه مسجد
4. كتاب هاي نفيس
5. بعضي از منابع غيركتابي از جمله ميكروفيلم، ميكروفيش و نقشه ها
6. نشريات ادواري (روزنامه ها و مجلات)
ماده 16: خارج كردن هر نوع كتاب و ساير منابع از كتابخانه مسجد بدون اجازه مسئول كتابخانه موجب لغو كارت عضويت و محروميت در استفاده از كتابخانه به مدت يك سال خواهد شد.
ماده 17: براي انجام امور كتابخانه اي مثل رف برگه خواني و بررسي موجودي منابع كتابخانه، مسئول كتابخانه مي تواند با موافقت انجمن، كتابخانه را به مدت حداكثر 10 روز در سال تعطيل نمايد.
ماده 18: كليه مراجعان به كتابخانه بايد قبل از ورود به سالن، كيف و ساير وسايل شخصي خود را در محل تعيين شده قرار دهند. در صورت ضرورت، ورود هرگونه وسيله به كتابخانه بايد با هماهنگي مسئول كتابخانه مسجد صورت پذيرد.
پايان
آدرس و شماره های تماس
آدرس : تهران - خیابان شهید بهشتی - بعد از پل مدرس - پلاک 283
تلفن : 19-88536016 (021)
ستاد عالی هماهنگی و نظارت بر کانونهای فرهنگی و هنری مساجد کشور
اداره کل کتابخانه های مساجد
استاندارد كتابخانه هاي مساجد
مقدمه
پس از ظهور اسلام در شبه قاره عربستان و رشد و رواج آن در كشورهاي مجاور به ويژه در ميان كشورهاي آسياي ميانه، مساجد به عنوان پايگاهي مذهبي در توسعه و ترويج اسلام و نشر معارف اسلامي نقش بسزايي را ايفا كرده اند. از صدر اسلام و در دوران شكل گيري اين مذهب، علاوه بر نقش ترويجي كه از آن به عنوان نقش فرهنگي مي توان ياد كرد، مساجد نقش مهم و حساس ديگري را نيز عهده دار بوده اند.
آموزش ديگر از ديگر موضوعاتي است كه با نقش فرهنگي مساجد عجين شده بود. برگزاري آموزش هاي رزمي و تعليم بي سوادان به ياري اسراي باسواد از جمله نمونه هاي بارز اهداف آموزشي در مساجد در صدر پيدايش اسلام است.
در طول تمدن 1400 ساله اسلامي تاكنون، مساجد بر محل عبادت، ...
در بسياري از ازمنه به مراكزي براي آموزش دوره هاي پايه تعليمي تبديل شدند. انجام اين رسالت خطير، همواره با مجموعه هاي نفيسي از قرآن و كتاب هاي مختلف علمي موجود در مساجد مورد حمايت قرار مي گرفت.
دانش آموختگان اين مساجد به واسط بهره گيري از اين گنجينه هاي عظيم و به پشتوانه محتواي علمي اين مجموعه ها، فرهنگ اسلامي را در سراسر جهان ترويج و تبليغ نمودند و بالندگي تمدن اسلامي را باعث شدند.
با مروري بر تاريخ تمدن اسلامي، شاهديم كه كتابخانه هاي مساجد مشهوري در جهان اسلام وجود داشته است كه يكي از مشهورترين اين كتابخانه ها در قرن نهم ميلادي، كتابخانه الازهر است. اين كتابخانه مسجد مشهور در قرن هجدهم ميلادي به كتابخانه دانشگاه الازهر پيوست و جزيي از اين كتابخانه شد و امروزه نيز اين كتابخانه از جمله كتابخانه هاي مشهور جهان است.
از جمله كتابخانه هاي مساجد مشهور ديگر مي توان به كتابخانه مسجد المكريه در بغداد، كتابخانه مسجد زيتون در تونس، كتابخانه مسجد جامع در مرو و كتابخانه مساجد مكه و مدينه اشاره داشت. با ايجاد و توسعه مدارس، دانشكده ها، دانشگاه ها و ديگر مراكز آموزشي، اندك اندك مساجد نقش آموزشي خود را به فراموشي سپرده و آن را به مراكز جديد واگذار نمودند.
با عنايت به مطالب فوق، مي توان اظهار داشت كه مساجد بايد از انزواي آموزشي و تعليمي فعلي كه به آن دچار گشته اند، خارج شوند. پس از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي نسبت به مساجد گرايش و اقبال بيشتري ايجاد شد. كتابخانه هاي مساجد فراواني داير و يا فعال شدند و در بسياري از مساجد دوره هاي آموزشي مختلفي نيز برگزار شد؛ اما در اين كتابخانه ها فعاليتي كه بيشتر نمود يافته همان وظيفه اصلي كتابخانه، يعني ارايه اطلاعات به نيازمندان آن است. براي احياي دوباره وظيفه آموزشي مساجد بايد برنامه ريزي كرد. با وجود مراكز تعليمي موجود، به نظر نمي رسد كه احياء نقش آموزش رسمي و سپردن آن به مساجد كار معقولي به نظر آيد اما كتابخانه هاي مساجد مي توانند نقش تاريخي- آموزشي خود را با تحولي در نگرش احياء نمايند. اين دگرديسي و تحول، چيزي جز ايفاي نقش حمايت و پشتيباني غيررسمي از مراكز آموزشي به ويژه از جنبه هاي مذهبي نيست. تهيه منابع اطلاعاتي لازم از جمله كتاب، فيلم و ... و تشويق جوانان به مطالعه از جمله كاركردهاي حمايتي است كه كتابخانه هاي مساجد مي توانند آن را به خوبي به انجام برسانند.
در سال 1372 و با تأسيس ستاد عالي كانون هاي فرهنگي- هنري مساجد، در راه اعتلاي كتابخانه هاي مساجد گام هاي جدي و مهمي برداشته شد. اين ستاد تاكنون 965 كتابخانه فعال مساجد را به ثبت رسانده و مورد حمايت و پشتيباني قرار داده است. بديهي است كه براي اعتلاي نقش كتابخانه هاي مساجد و ترويج فرهنگ مسجد در بين نوجوانان، جوانان و بزرگسالان بايد برنامه ريزي كرد. اولين گام در راه برنامه ريزي كتابخانه هاي مساجد، سطح سنجي و طبقه بندي مساجد فعلي است تا بر اساس آن بتوان متناسب با نيازها، حجم مراجعين و سطح كتابخانه ها، به تجهيز نها اقدام كرد.
از آنجا كه تاكنون در سطح جهان و به صورت رسمي در مورد هيچ يك از مباحث و موضوعات فني و تخصصي كتابخانه هاي مساجد تحقيقي صورت نگرفته است، نگارندگان كوشيده اند تا با مطالعه استانداردهاي ديگر كتابخانه ها مثل كتابخانه هاي دانشگاهي، عمومي، مدارس و .... و همچنين با بررسي ويژگي هاي كتابخانه هاي مساجد و تطبيق آنها با استانداردهاي موجود، رهنمودهايي را براي كتابخانه هاي مساجد ايران ارايه دهند. اميد است مورد عنايت و توجه قرار گيرد. با تكميل، تصويب و تأييد استاندارد پيشنهادي، ارايه راهكاري براي طبقه بندي كتابخانه هاي مساجد و روش تجهيز هر يك از آنها تسهيل خواهد شد.
1. تعاريف عملياتي
آنچه در اين پيش نويس با عنوان تعاريف عملياتي ارايه مي شود، بيان توضيحي واحد از اصطلاحات به كار رفته در متن و توافق بر آن تعريف است. براي پرهيز از تداخل و امتزاج ساير تعاريف مشابه و پيشگيري از تبادر معاني متفاوت در ذهن، براي هر يك از اصطلاحات به كار رفته تعريف واحدي ارايه شده است.
• كتابخانه مساجد: بخشي از مسجد يا ساختماني وابسته (همجوار يا غيرهمجوار) به مسجد است كه در آن مجموعه اي از منابع شامل كتاب و ديگر منابع كتابي يا غيركتابي و تجهيزات آموزشي با نظمي خاص گردآوري شده و با روشي خاص در اختيار مراجعين قرار مي گيرد
• كتابدار: فردي است كه در يكي از كتابخانه هاي مساجد انجام وظيفه مي نمايد. در اين تعريف كتابدار ممكن است در كتابداري يا ديگر موضوعات تخصص داشته و يا اصلا تخصصي نداشته باشد. همچنين سطح تكميلي شاغل نيز اهميتي ندارد.
• كانون: منظور كانون فرهنگي و هنري مساجد است. در مساجدي كه كانون فرهنگي و هنري وجود دارد، كتابخانه يكي از فعاليت هاي كانون مي باشد. كانون زير نظر مسئول دبيرخانه استان اداره مي شود.
• هيأت نظارت كل: هيأتي متشكل از وزير ارشاد به عنوان رييس، رييس سازمان تبليغات اسلامي كشور، فرمانده نيروي مقاومت بسيج، رييس سازمان اوقاف كشور و مسئول شوراي رسيدگي به امور مساجد است كه بر فعاليت هاي ستاد كانون هاي فرهنگي و هنري مساجد نظارت دارد. بنا بر ضرورت، وزير آموزش و پرورش، رييس سازمان تربيت بدني و شهردار تهران نيز به اين افراد افزوده مي شوند.
• ستاد: منظور ستاد عالي كانون هاي فرهنگي و هنري مساجد كشور است كه بر فعاليت هاي دبيرخانه هماهنگي و نظارت بر كانون هاي فرهنگي و هنري مساجد استان ها و هيأت هاي نظارت استاني نظارت دارد. تهيه منابع مورد نياز كتابخانه هاي مساجد بر عهده اين ستاد مي باشد.
• هيأت نظارت استاني: هيأتي متشكل از نماينده ولي فقيه در استان، مدير كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان، رييس سازمان تبليغات اسلامي استان، استاندار، فرمانده نيروي مقاومت بسيج استان، مدير كل اوقاف و امور خيريه استان و مدير كل تربيت بدني استان است كه بر فعاليت هاي دبيرخانه و هماهنگي و نظارت بر كانون هاي فرهنگي و هنري مساجد استان مورد نظر نظارت دارد.
• دبيرخانه هيأت هماهنگي و نظارت بر كانون هاي فرهنگي و هنري مساجد استان: هيأت نظارت استان يك نفر را به عنوان مسئول دبيرخانه استان معرفي مي كند. اين دبيرخانه بر فعاليت كليه كانون هاي فرهنگي و هنري مساجد استان نظارت دارد.
• هيأت امناء كانون: بر فعاليت هاي مديرمسئول كانون نظارت دارد كه متشكل از افراد زير مي باشد: 1. امام جماعت مسجد يا نماينده ايشان 2. يك نفر از هيأت امناء مسجد با انتخاب و معرفي امام جماعت 3. مسئول بسيج مسجد يا يك نفر بسيجي 4. دو نفر از افراد ذيصلاح در مسايل فرهنگي به انتخاب امام جماعت.
• مسئول كتابخانه مسجد: فردي است كه مسئوليت كل كتابخانه، برنامه ريزي، نظارت، تقسيم وظايف و ساير امور كتابخانه مسجد بر عهده او قرار دارد. در كتابخانه هاي كوچك مساجد يا كتابخانه هايي كه فقط يك فرد در آنها شاغل است، مسئول كتابخانه همه وظايف كتابخانه را عهده دار خواهد بود.
2. اهداف و وظايف
كتابخانه مسجد، به بخشي از مسجد يا ساختمان هاي وابسته به آن اطلاق مي شود كه از مجموعه اي از منابع اطلاعاتي (شامل كتاب، جزوه، فيلم، مجله، ميكروفيلم و ...) و ابزارها و تجهيزات كتابخانه اي تشكيل شده و هدف آن ارايه منابع اطلاعاتي به جامعه استفاده كننده از آن است.
توجه: در كتابخانه هاي مساجد علاوه بر ارايه منابع اطلاعاتي هدف هايي چون آموزش، ترويج مسايل ديني و اسلامي و ايجاد علايق ديني نيز در اولويت قرار دارند.
2-1- هدف كتابخانه مساجد در درجه اول ارايه خدمات و منابع اطلاعاتي مورد نظر به جامعه مسجد و در درجه اول ارايه اين خدمات به ساير شهروندان به ويژه شهروندان ساكن در اطراف مسجد (همسايگان) است.
توجه: كتابخانه هاي مساجد علاوه بر ارايه خدمات و منابع اطلاعاتي در جهت تبليغ و ترويج مباحث مذهبي و افزايش آگاهي هاي مذهبي و علمي مراجعين نيز مي كوشند.
2-2- اهداف ذكر شده فوق هر 5 سال يك بار مورد بررسي و بازنگري قرار خواهند گرفت و هر نوع تغيير و تحولي كه در اهداف و وظايف ستاد صورت گيرد در آن نيز اعمال خواهد شد. بازنگري در اهداف با توجه به امكانات موجود، منابع، خدمات كتابخانه اي و اهداف كلان ستاد عالي مساجد صورت خواهد گرفت.
توجه: در ارزيابي و دسته بندي كتابخانه هاي مساجد، دو بند فوق (هدف و وظايف) مورد توجه نخواهند گرفت.
2-3- كتابخانه هاي مساجد با عنايت به دسته بندي سه گانه و در چارچوب اهداف و وظايف ستاد بايد از نيروي انساني، بودجه، مجموعه و امكانات فيزيكي مناسب و شايسته اي برخوردار باشند تا بتوانند از عهده انجام وظايف محوله برآيند.
3. مديريت
كتابخانه هاي مساجد براي دستيابي به اهداف و وظايف تعريف شده و مشخص خود، بايد از يك مديريت كارآمد و مناسب برخوردار باشند. اهداف و وظايف كتابخانه هاي مساجد را ستاد تهيه و به آنها ابلاغ خواهد كرد.
3-1- بنا به ساختار مذهبي- آموزشي كتابخانه هاي مساجد و فقدان ساختار سازماني مصوب، اين كتابخانه ها زير نظر مديريت متمركز ستاد عالي مساجد انجام وظيفه خواهند كرد.
3-2- از نظر نظام سلسله مراتبي هر كتابخانه زير نظر مسئول كتابخانه كه توسط هيأت امناء كانون با نظر دبيرخانه استان انتخاب مي شود، قرار دارد. دبيرخانه و هيأت امناء كانون بر مسئولين كتابخانه هاي مساجد نظارت خواهد داشت.
دبيرخانه كانون هاي مساجد استان ها زير نظر مستقيم دبير ستاد قرار دارند.
3-3- هر كتابخانه مسجد، زير نظر شوراي كتابخانه مسجد كه از اعضاي زير تشكيل شده، انجام وظيفه خواهد كرد.
الف- امام جماعت مسجد
ب- مسئول كتابخانه
ج- يكي از معتمدين محل
3-4- از نظر مديريت، كتابخانه هاي مساجد زير نظر مستقيم مسئول كتابخانه اداره خواهند شد. دبيرخانه كانون هاي مساجد استان يا هيأت امناء كانون مسئول كتابخانه را انتخاب خواهند كرد. ديگر كاركنان كتابخانه مسجد با تأييد هيأت امناء كانون و مسئول كتابخانه مسجد انتخاب خواهند شد.
3-5- مسئوليت كامل منابع (انساني و فيزيكي) موجود در كتابخانه مسجد (كاركنان، خدمات، مجموعه، ساختمان و تجهيزات و ارتباطات بين استاني كتابخانه اي) بر عهده مسئول كتابخانه خواهد بود.
3-6- مسئولين كتابخانه هاي مساجد مستقيماً با مسئول دبيرخانه كانون هاي مساجد استان در ارتباط خواهند بود. ارتباطات، حل مشكلات يا ارايه پيشنهادات مسئولين كتابخانه هاي مساجد از طريق مسئول دبيرخانه كانون هاي مساجد استان به معاون فرهنگي- هنري ستاد عالي مساجد ارايه خواهد شد.
3-7- در كتابخانه هايي كه تنها يك كتابدار وجود دارد، انجام كليه وظايف كتابخانه بر عهده همان فرد خواهد بود. در كتابخانه هايي با چند كتابدار، مسئول كتابخانه مسجد، وظايف ساير كتابداران را مشخص خواهد كرد.
3-8- كتابخانه هاي مساجد در سطح يك شهر، در راه برقراري ارتباط، تبادل اطلاعات مورد نياز بهره گيران و بهره گيري از تجربيات يكديگر تلاش خواهند كرد. روش هاي برقراري ارتباط و امانت كتاب ها و منابع مورد نياز از كتابخانه هاي ديگر مساجد در سطح استان و يا با كتابخانه هاي ساير استان ها بر اساس قراردادي خواهد بود كه با مسئول دبيرخانه كانون هاي مساجد استان منعقد خواهد شد. معاونت فرهنگي هنري ستاد، شرايط عمومي و روند كلي امانت بين كتابخانه هاي مساجد را ارايه خواهد داد.
3-9- همه مسئولين كتابخانه هاي مساجد به رعايت دستورالعمل ها و قوانيني كه از طرف معاونت فرهنگي-هنري ستاد عالي مساجد كشور تدوين مي شود، ملزم مي باشند.
3-10- مشكلات احتمالي در كتابخانه هاي مساجد بايد از طريق شوراي كتابخانه مسجد مورد پيگيري قرار گيرد.
4. ساختمان و تجهيزات
از آنجا كه شكل دروني، نماي بيروني و امكانات كتابخانه مسجد يكي از مهم ترين ابزارهاي جذب مراجعين به كتابخانه خواهد بود، لذا كتابخانه هاي مساجد بايد تا حد ممكن در جهت بهره گيري بهينه از امكانات موجود و در صورت امكان تهيه تجهيزات و امكانات تازه بكوشند. در صورت امكان ساختمان كتابخانه به گونه اي طراحي شود كه بخشي از منظره درون كتابخانه از بيرون قابل مشاهده باشد.
4-1- كتابخانه هاي مساجد بايد در كنار مسجد، بخشي از مسجد يا نزديك به مسجد باشند. شوراي كتابخانه مساجد بايد با استفاده از توان هاي مالي و انساني موجود و جلب مشاركت مردمي در جهت تهيه مكان مناسبي براي حفظ و نگهداري منابع كتابخانه مسجد بكوشند.
4-2- عوامل تعيين كننده فضاي كتابخانه مسجد به شرح زير است:
• تعداد و نوع مراجعين (وجود مراجعيني چون كودكان، نوجوانان، دانشگاهيان، طلاب و ... كه تعيين محل هاي خاص براي هر يك از آنها را ضرورت مي بخشند).
• تعداد و نوع منابع موجود و حجم افزايش سالانه آنها
• تعداد كاركنان كتابخانه مسجد
• تنوع امكانات و تجهيزات فن آورانه موجود در كتابخانه مسجد
• ميزان و وسعت فعاليت هاي جنبي كتابخانه
4-3- فضاي مطالعه كتابخانه بايد گنجايش پذيرش 20 درصد از ميانگين اعضاي كتابخانه و مراجعين غير عضو در طول 2 سال گذشته را داشته باشند.
4-4- فضاي خالص كتابخانه مسجد به شيوه زير محاسبه مي شود:
• فضاي لازم براي منابع كتابخانه. به ازاي هر 120 جلد كتاب با هر نوع منبع اطلاعاتي كاغذي ديگر، يك متر مربع فضا در نظر گرفته شود. اين فضا، فضاي لازم براي رفت و آمد در بين قفسه ها و فضا براي تورق كتب را نيز شامل مي شود.
• نشريات. براي هر 20 نشريه بايد يك متر مربع فضا در نظر گرفته شود. اين فضا، فضاي لازم براي نگهداري شماره هاي سال جاري مجلات را نيز شامل مي شود.
• برگه دان ها. به ازاي هر هشت كشوي برگه دان بايد يك متر مربع فضا در نظر گرفته شود. هر برگه دان به 3 متر مربع فضاي جنبي براي استفاده نياز دارد.
• فضاي مطالعه. براي هر نفر مطالعه كننده 5/2 متر مربع فضا (براي محاسبه مورد مطرح در بند 4-3 مراجعه كنيد)
براي هر ميز مطالعه تك نفره 3 متر مربع فضا
• فضاي كاركنان. به ازاي هر كارمند 10 متر مربع فضا بايد در نظر گرفته شود.
توجه:
الف. با افزودن 25% به فضاي خالص كتابخانه، فضاي كل كتابخانه محاسبه خواهد شد. اين فضا براي بخش هايي چون راه پله، آسانسور، دستشويي، نورگير و ... در نظر گرفته مي شود.
ب. در صورت انجام خدمات فني در كتابخانه، بايد اطاقي اضافي به اندازه حداقل 18 متر مربع را براي انجام امور خدماتي كتابخانه در نظر گرفت.
ج. هر متر مربع از كتابخانه بايد بتواند وزني حدود 750 كيلوگرم را تحمل كند.
4-5- تا حد امكان كتابخانه بايد براي ورود و خروج تنها يك در اصلي عريض داشته باشد تا كنترل و نظارت بر مجموعه ساده تر انجام شود.
4-6- نور لازم و مناسب براي روي سطح ميزهاي مطالعه حدود 500 لوكس است.
4-7- براي حفاظت از اسناد و كتاب هاي موجود در كتابخانه، رطوبت هواي مخازن بايد بين 45 تا 55 درصد ثابت نگه داشته شود.
4-8- حرارت مناسب براي كتابخانه حداكثر 24 و حداقل 20 درجه سانتيگراد است.
4-9- براي جلوگيري از آتش سوزي و اطفاء حريق، بايد ابزار و وسايل اطفاء حريق تهيه و در محل هاي مناسب نصب شده باشد. مسئول و ساير كاركنان كتابخانه بايد شيوه استفاده از آن را فرا گيرند.
4-10- در صورت داشتن ابزارهايي چون ضبط صوت، ميكرو فيلم و ميكروفيش خوان، رايانه، پروژكتور، دستگاه زيراكس و ... براي هر كدام فضايي در حدود 5/0 تا 10 متر مربع در نظر گرفته شود (اين فضا بر اساس حجم وسيله تعيين مي شود).
4-11- در طراحي فضاي كتابخانه، بايد گسترش هاي آتي كتابخانه تا حداقل 20 سال را در نظر داشت.
4-12- در اختصاص فضا به بخش هاي مختلف كتابخانه، بايد از ديوارهاي ثابت براي تفكيك بخش ها پرهيز كرد و تا حد ممكن از ديوارهاي كاذب و پارتيشن استفاده كرد.
5. مجموعه
از آنجا كه مجموعه كتاب ها، مجلات و ساير منابع اطلاعاتي، اساسي ترين و اصلي ترين ركن كتابخانه مسجد است، بنابراين بايد در تهيه منابع مورد نياز بهره گيران تلاش ويژه معطوف گردد.
5-1- با توجه به نيازها و سطح مراجعين، بايد كوشيد تا كتاب ها و منابع اطلاعاتي كافي (از قبيل كتاب، نشريات، اسناد، جزوات، نقشه، نمودار، ميكروفيلم، ميكروفيش، ديسك نوري، فيلم و ...) فراهم آيد. در مجموعه سازي كتابخانه هاي مساجد بايد كوشيد كه حداقل 40 درصد منابع در حوزه موضوعات ديني باشد.
5-2- در سياست گذاري مجموعه كتابخانه هاي مساجد بايد موارد زير را مدنظر قرار داد:
• تعداد و نيازهاي خاص بهره گيران و مراجعين به كتابخانه ها
• اهداف كلان، كوتاه مدت و بلندمدت كه از طرف معاونت فرهنگي و هنري ستاد عالي مساجد كشور تدوين و ابلاغ مي شود.
• نيازهاي خاص مذهبي بهره گيران
• منابع موجود در كتابخانه هاي مساجد همجوار
• بهره گيري از سيستم هاي رايانه اي براي تسهيل ارايه خدمات و شبكه سازي در جهت تأمين منابع مورد نياز بهره گيران كتابخانه، از ديگر كتابخانه هاي همجوار يا راه دور در ديگر استان ها
5-3- مجموعه منابع كتابخانه مساجد را مي توان بر اساس فرمول زير محاسبه كرد:
M = مجموعه پايه + 100F +12 U
در اين فرمول:
M = مقدار كل مجموعه كتابخانه هاي مساجد
F = تعداد كل اعضايي كه به صورت ثابت در فعاليت هاي مساجد مشاركت دارند.
U = بهره گيران عمومي از مسجد
در اين فرمول مجموعه پايه به روش زير محاسبه مي شود:
به ازاي هر يك از افراد ساكن در شهر، محل، ده يا روستايي كه كتابخانه مسجد در آن واقع شده است، 2 كتاب در كتابخانه وجود داشته باشد. در مراكز استان ها، اين تعداد به 3 كتاب به ازاي هر نفر افزايش مي يابد.
5-4- با توجه به تعداد مراجعين، محل مسجد (واقع شده در مركز شهر، شهرهاي بزرگ، مراكز استان ها) حجم مجموعه، تعداد كاركنان، فضاي مسجد و تعداد كتابداران، بايد نسبت به تهيه فن آوري هاي آموزشي مثل رايانه و رسانه هاي ديداري و شنيداري اقدام كرد.
5-5- پس از محاسبه مجموعه كتابخانه و رسيدن آن به حد نصاب، لازم است تا سالانه بين 2 تا 6 درصد (بر اساس تعداد مراجعين، حجم مجموعه، نوع مراجعين و ... تعيين خواهد شد) به مجموعه هر كتابخانه افزوده گردد.
5-6- بدون توجه به سوگيري هاي سياسي و جناحي خاص، بايد نسبت به تهيه روزنامه براي كتابخانه هاي مساجد اقدام كرد. خريد روزنامه هاي محلي در اولويت قرار دارند.
5-7- با توجه به نسبت زير بايد براي خريد مجلات عمومي براي كتابخانه مساجد اقدام كرد.
مساجد با مراجعين سالانه بيش از 000/10 نفر 60 نشريه
مساجد با مراجعين سالانه بيش از 000/5 نفر 40 نشريه
مساجد با مراجعين سالانه بيش از 000/2 نفر 30 نشريه
مساجد با مراجعين سالانه بيش از 1000 نفر 20 نشريه
مساجد با مراجعين سالانه بيش از 500 نفر 15 نشريه
مساجد با مراجعين سالانه بيش از 100 نفر 10 نشريه
مساجد با مراجعين پايين تر از 100 نفر 5 نشريه
توجه: در خريد مجلات بايد توجه داشت كه نسبتي منطقي در بين موضوعات مجلات رعايت شود. خريد مجلات مذهبي، علمي و اجتماعي در اولويت قرار دارند.
5-8- براي استفاده بهينه از منابع ساير كتابخانه هاي مساجد و در دسترس قرار دادن مجموعه هاي بيشتر منابع اطلاعاتي، ايجاد شبكه رايانه اي در بين كتابخانه هاي مساجد و وضع قوانين امانت بين كتابخانه ي از اهميت فراواني برخوردار است.
5-9- تنها بايد آن دسته از منابع و كتاب هاي اهدايي كه با سياست و خط مشي كتابخانه مسجد منافات ندارد را پذيرفت.
5-10- متناسب با اهداف كلان، بايد كيفيت مجموعه كتابخانه مرتبا مورد ارزيابي قرار گيرد.
5-11- با توجه به حجم بالاي انتشارات موجود و اينكه نمي توان همه منابع منتشره را خريداري و در بين كتابخانه هاي مساجد گردآوري كرد، لذا بايد براي كتابخانه هاي مساجد سياست هاي مناسب و مكتوبي براي گزينش و گسترش مجموعه را تدارك ديد. اين سياست ها، هر چند وقت يك بار بايد مورد تجديد نظر قرار گيرند.
5-12- مسئول خريد و توزيع كتاب ها براي كتابخانه هاي مساجد در سراسر كشور، معاونت فرهنگي و هنري ستاد عالي نظارت بر كانون هاي مساجد كشور خواهد بود.
5-13- بايد هر از چند گاه و در فواصل زماني معين، مجموعه كتابخانه هاي مساجد مورد بررسي قرار گيرد و كتاب هاي بلااستفاده و كتاب هايي كه محتواي آنها براي كتابخانه اي خاص مناسب نيست، وجين و به ديگر كتابخانه هاي مساجد ارسال گردد. وجين مجموعه بايد با حضور مسئول كتابخانه و متخصصي كه از طرف معاونت فرهنگي و هنري ستاد عالي مساجد به كتابخانه اعزام مي شود، صورت پذيرد.
6. سازماندهي و تنظيم منابع
براي استفاده بهينه از منابع موجود در كتابخانه هاي مساجد و در جهت تسريع دسترسي بهره گيران به منابع اطلاعاتي مورد نياز بايد منابع كتابخانه سازماندهي شود.
6-1- نظام رده بندي در كتابخانه هاي مساجد، سيستم رده بندي ديويي خواهد بود.
6-2- براي پرهيز از دوباره كاري، سازماندهي اوليه منابع كتابخانه هاي مساجد از طرف معاونت فرهنگي و هنري ستاد عالي مساجد كشور و به صورت متمركز و با بهره گيري از متخصصين كتابداري انجام خواهد شد. پس از سازماندهي مجموعه هاي كتابخانه، با برگزاري دوره هاي آموزشي با تهيه راهنمازي ويژه، انجام بسياري از امور سازماندهي به كتابخانه هاي مساجد سپرده خواهد شد. منابع جديد براي كتابخانه ها به صورت متمركز سازماندهي خواهند شد.
6-3- بايد فهرست منابع موجود در كتابخانه مسجد در قالب برگه هاي استاندارد (5/12 در 5/7) تهيه شده و در برگه دان قرار گيرد. اين برگه ها بايد به صورت فرهنگي برگه آرايي شوند. همچنين در كتابخانه هايي كه در آنها رايانه وجود دارد، نسخه رايانه اي فهرست كتابخانه و همچنين نسخه پشتيبان از اطلاعات تهيه و نگهداري و حفاظت خواهد شد.
6-4- بايد فهرست مشترك كتاب هاي موجود در همه كتابخانه هاي مساجد در معاونت فرهنگي و هنري ستاد نگهداري شود. در صورت امكان فهرست مشترك كتابخانه هاي مساجد در دسترس بهره گيران قرار گيرد.
6-5- تهيه فهرست هايي چون رف برگه و ديگر فهرست هاي مستند در معاونت فرهنگي و هنري ستاد تهيه و نگهداري خواهد شد. هر كتابخانه نيز مي تواند براي كنترل بهتر مجموعه خود رف برگه تهيه كند.
6-6- منابع غيركتابي (در صورت وجود) در مكاني جدا از منابع كتابي نگهداري خواهند شد.
7. قوانين و شيوه ارايه خدمات در كتابخانه هاي مساجد
براي آنكه كتابخانه مساجد بتواند در راستاي اهداف اصلي خود كه همان ارايه خدمات اطلاعاتي به مراجعين و افزايش سطح عمومي فرهنگ مذهبي در سطح كشور است بايد از قوانين مدون و مشخصي برخوردار بوده و تا حد ممكن از نيروهاي ثابتي براي ارايه خدمات بهره گيرد.
7-1- در انتخاب مسئول كتابخانه مسجد بايد دقت شود تا افرادي كارآمد و علاقه مند برگزيده شوند. افرادي كه فرصت بيشتري براي حضور در كتابخانه دارند در اولويت قرار دارند.
7-2- براي ارايه خدمات به بهره گيران، راهنمايي از طرف ستاد عالي مساجد كشور تهيه و متناسب با سطح و درجه كتابخانه هاي مساجد در اختيار آنها قرار گيرد.
7-3- وظايف مسئول كتابخانه و در صورت وجود ساير كاركنان از طرف ستاد تهيه و در اختيار كتابخانه ها قرار گيرد.
7-4- كوشش شود تا با عنايت به تعداد مراجعين روزانه، حجم كتاب ها و نوع مراجعين، از تناسب صحيحي از كاركنان استفاده شود.
7-5- تا حد ممكن ساعات كاري كتابخانه، مشخص و در محل مناسب بر روي درب ورودي يا مكان هاي ديگر نصب شود. توصيه مي شود در صورت باز بودن پاره وقت كتابخانه، با ساير كتابخانه هاي مساجد در شهر هماهنگي شده و با تعيين وقت هاي كاري نايكسان (مثلا يك كتابخانه صبح و ديگري عصر باز باشد) تعداد بيشتري از مراجعين را تحت پوشش داشته باشند.
7-6- با تهيه فرم هاي خاص و با تعيين موارد اطلاعاتي معين كه بايد از طرف ستاد عالي مساجد كشور تهيه شده و در اختيار مسئولين كتابخانه ها قرار گيرد، گزارشات روزانه تهيه و در پايان هر ماه به دبيرخانه كانون هاي مساجد استان ارسال گردد. گزارشات ماهانه و در نهايت گزارشات سالانه بايد به ستاد عالي مساجد كشور ارايه شود تا امكان ارزيابي كتابخانه هاي مساجد موجود فراهم آيد.
7-7- راهنمايي يك صفحه اي با عنوان راهنماي استفاده از كتابخانه تهيه شده و در اختيار هر يك از اعضاي جديد قرار گيرد.
7-8- تازه هاي كتابخانه به صورت يك فهرست تهيه شده و در محل خاصي به اطلاع مراجعين رسانده شود. تازه هاي كتابخانه معمولا با رسيدن يا دريافت منابع جديد تهيه مي شوند.
7-9- از طرف ستاد عالي مساجد كشور، راهنمايي براي روش امانت كتاب (تعداد امانت، شرايط عضويت، مدت امانت و ...) تهيه شده و در اختيار كتابخانه هاي مساجد كشور قرار گيرد.
7-10- در خريد منابع كتابخانه اي به خريد كتاب هاي مرجع نيز عنايت خاصي معطوف گردد.
7-11- خريد منابع كتابخانه اي به صورت متمركز از طرف معاونت فرهنگي و هنري ستاد عالي مساجد كشور صورت خواهد گرفت. بودجه خريد منابع را ستاد فراهم خواهد آورد.